Bogaty przegląd metod kartograficznych znajduje się w niemal każdym atlasie, czyli usystematyzowanym zbiorze map, planów, zdjęć lotniczych i ilustracji, przedstawiających w sposób wszechstronny pewien obszar Ziemi, określony zazwyczaj w tytule. Wynika z tego podział na atlasy świata, atlasy narodowe lub regionalne.
Ze względu na treść wyróżnia się atlasy ogólnogeograficzne oraz specjalne dla wybranych zagadnień, np. mórz, ochrony środowiska, komunikacji, gospodarki. Nazwę - atlas - zawdzięcza się flamandzkiemu kartografowi Gerhardowi Kremerowi (zwanemu też Merkatorem), który w XVI w. na stronie tytułowej stworzonego przez siebie zbioru map umieścił wizerunek antycznego tytana Atlasa dźwigającego kulę ziemską.
Rys. 1. Okładka Atlasu Merkatora (1596 r.).
Atlasy geograficzne dzieli się:
1. ze względu na przeznaczenie i sposób użytkowania:
- atlasy szkolne o atlasy samochodowe
- atlasy turystyczne
- atlasy elektroniczne (do oglądania na komputerze),
2. ze względu na zakres treści (rodzaj prezentowanych w nich map):
- atlasy ogólnogeograficzne
- atlasy tematyczne (np. klimatów Polski, zdjęć satelitarnych Warszawy, geologiczny, hydrologiczny, statystyczny, przemysłu, rolnictwa, historyczny),
3. zależnie od prezentowanego obszaru:
- atlasy świata (powszechne)
- atlasy kontynentów
- atlasy regionów
- atlasy państw (wśród nich kompleksowe atlasy narodowe)
- atlasy miast (wśród nich atlasowe plany miast)
- atlasy nieba o atlasy Księżyca (selenograficzne)
