Powstanie nowy atlas opadów. Ma ułatwić m.in. projektowanie infrastruktury powodziowej
IMGW–PIB we współpracy z Politechniką Wrocławską zaktualizuje cyfrowy atlas opadów, uwzględniając dane z lat 2016–2025 oraz scenariusze zmian klimatycznych, by wspierać projektowanie bezpiecznej infrastruktury odpornej na ekstremalne warunki pogodowe.
Atlas opadów natężeń miarodajnych PMAXTP (fot. IMGW-PIB)
Atlas PMAXTP dostarcza precyzyjnych danych o opadach maksymalnych w dowolnej lokalizacji na terenie całej Polski. Oferuje on zaawansowane modele probabilistyczne i bogatą, zweryfikowaną bazę danych stu stacji pomiarowych zlokalizowanych na terenie całego kraju.
Jego pierwotna wersja powstała w 2022 roku i bazowała na danych z lat 1986–2015, jednak postępujące zmiany w charakterystyce opadów sprawiają, że atlasy należy aktualizować. Teraz projekt otrzymał dofinansowanie w wysokości 1,5 mln zł w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Kierownikiem ze strony IMGW-PIB jest prof. Bogdan Ozga-Zieliński, a koordynatorem działań zespołu naukowców z Politechniki Wrocławskiej został prof. Bartosz Kaźmierczak, dziekan Wydziału Inżynierii Środowiska. Badania rozpoczną się w czwartym kwartale 2025 roku i mają potrwać do połowy 2028 roku.
- Atlas jest dostępny w ramach publicznych danych otwartych dla każdego, natomiast w sposób szczególny jego zawartość służy szerokiej grupie odbiorców w sektorze publicznym i prywatnym – mówi prof. Bartosz Kaźmierczak.
Głównymi użytkownikami są inżynierowie projektujący na przykład systemy kanalizacji deszczowej, odwodnienie obiektów liniowych, takich jak drogi czy torowiska, ale także mosty i inne obiekty specjalne. Ważną grupą odbiorców są również architekci oraz planiści gospodarki przestrzennej i krajobrazowej. Atlas jest także nieocenionym wsparciem dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym miast i gmin, które są odpowiedzialne za planowanie przestrzenne oraz zarządzanie wodami opadowymi.
– Nowa, rozszerzona wersja atlasu PMAXTP będzie również wsparciem dla przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych oraz firm wykonawczych z branży inżynierii sanitarnej z uwagi na dodatkowe komponenty w postaci opadów modelowych, projekcji zmian klimatu, a także ujednoliconych wytycznych projektowych, które ułatwią komunikację między organami administracji państwowej i otoczeniem przemysłowym – dodaje dziekan Wydziału Inżynierii Środowiska.
Głównym celem projektu jest aktualizacja obecnie istniejącego narzędzia, które będzie wspierać projektowanie infrastruktury miejskiej odpornej na zmiany klimatu. Prace zostały podzielone na sześć szczegółowych zadań. Kluczowym aspektem jest aktualizacja atlasu o najnowsze dane opadowe z lat 2016–2025 i metody zaawansowanej analizy matematycznej. Następnie opracowanie opadów modelowych, które będą zawierać informacje o typowych, lokalnych przebiegach czasowych opadów maksymalnych, niezbędnych do analiz numerycznych modelowania hydrodynamicznego. Kolejnym etapem będzie uwzględnienie scenariuszy zmian klimatu w charakterystykach opadowych. Ostatnie trzy zadania to: rozbudowa platformy cyfrowej atlasu PMAXTP, przygotowanie zaktualizowanych wytycznych projektowych oraz działania informacyjne i promocyjne, upowszechniające wiedzę o intensywnych opadach deszczu oraz zwiększające świadomość zagrożeń powodziowych.
Nowe narzędzie pozwoli na projektowanie infrastruktury, która przyczyni się do łagodzenia skutków zmian klimatycznych, w tym skutków coraz częstszych i intensywniejszych ulew. To z kolei przełoży się na aspekty ekonomiczne, wynikające z ograniczenia kosztów naprawy lub odbudowy zniszczonej infrastruktury, rekompensat za szkody materialne oraz utrudnień w funkcjonowaniu miejscowości dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi.
Źródło: PWr
