Japonia: zdjęcia satelitarne najlepszą informacją
Po trzęsienie ziemi i tsunami, które nawiedziły Japonię, zdjęcia satelitarne dostarczają niezastąpionych informacji przydatnych w ocenie oraz zwalczaniu skutków katastrofy.
Japonia, jeszcze w piątek 11 marca kilka godzin po przejściu fali tsunami, aktywowała Międzynarodową Kartę Przestrzeni Kosmicznej i Kataklizmów (International Charter "Space and Major Disasters"). Jest to porozumienie kilkunastu światowych agencji kosmicznych i operatorów satelitarnych, oferujące zunifikowany system pozyskiwania i dostarczania danych dla podmiotów dotkniętych katastrofami naturalnymi. Celem porozumienia jest zorganizowane pod konkretne zgłoszone zapotrzebowanie, zbieranie i dostarczanie danych (zdjęć satelitarnych, map, wykresów, analiz) wspomagających zarządzanie kryzysowe w przypadku katastrof i klęsk żywiołowych. Dane z wielu źródeł gromadzone są w jednym miejscu i po odpowiedniej obróbce, dostępne są dla zainteresowanych bezpłatnie przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
Karta jest używana tylko w przypadku dużych katastrof i klęsk żywiołowych. W ubiegłym roku była uruchamiana m.in. po trzęsieniu ziemi na Haiti, czy po eksplozji platformy wiertniczej Deepwater Horizon w Zatoce Meksykańskiej.
W Japonii koordynacją działań w tym zakresie zajęła się Japońska Agencję Kosmiczną (JAXA) i Azjatycki Instytut Technologii. Zobrazowania pozyskiwane są z wielu satelitów m.in. niemieckich TerraSAR-X i RapidEye, francuskiego SPOT-5, należącego do Europejskiej Agencji Kosmicznej satelity Envisat, a także z satelitów amerykańskich. W ciągu pierwszych dwóch dni po trzęsieniu złożono aż 63 zamówienia na dane satelitarne. Dane te wzbogacane są specjalistycznymi analizami dostarczanymi przez francuskie Centrum Sertit, Centrum Informacji satelitarnej przy Niemieckiej Agencji Kosmicznej (DLR) oraz Biuro ONZ do spraw Przestrzeni Kosmicznej i Instytut ONZ do spraw Badań i Szkoleń.
Pierwsze zdjęcia satelitarne Japonii wykonane zaraz po trzęsieniu i przejściu tsunami pozwoliły lepiej poznać skalę zniszczeń. Widać na nich całkowicie zmieniony krajobraz, zmyte przez tsunami miasta, hektary ruin zniszczonych domów. Zobrazowania pozwoliły uzyskać w szybki sposób informacje niemożliwe do uzyskania za pomocą metod naziemnych. Informacje, które są kluczowe w określaniu działań podejmowanych przez służby ratownicze. Pomagają one bowiem skrócić i zoptymalizować proces podejmowania kluczowych decyzji przez sztaby kryzysowe.
W dłuższej perspektywie dane z zobrazowań satelitarnych pozwalają na orientacyjne szacowanie zniszczeń oraz są pomocne w planowaniu odbudowy zniszczonych terenów. W przyszłości informację z satelitów mogą być wykorzystywane w celu poszerzenia wiedzy na temat zagrożeń, a także ich przewidywania.
Na świecie dane teledetekcyjne są wykorzystywane do monitorowania środowiska naturalnego od 40 lat. Tylko w ostatniej dekadzie wyniesiono na orbitę 128 satelitów obserwacyjnych, a szacuje się, że w najbliższych dziesięciu latach w kosmos zostanie wystrzelonych 260 kolejnych.
