Polskie nanosatelity PIAST już na orbicie
Trzy nanosatelity z konstelacji PIAST przeznaczone do prowadzenia optoelektronicznego rozpoznania obrazowego zostały wyniesione na niską orbitę okołoziemską za pomocą rakiety Falcon 9 firmy SpaceX.
Polskie nanosatelity PIAST już na orbicie (fot. WAT/facebook)
Polska dokonała kolejnego historycznego kroku w rozwoju własnych technologii kosmicznych. Satelity zostały wyniesione 28 listopada 2025 roku z kosmodromu Vandenberg Space Force Base w Kalifornii. Jeszcze w sobotę wieczorem (29 listopada) firma Creotech poinformowała na swoim fanpagu o uzyskaniu dwukierunkowej łączność ze wszystkimi trzema satelitami konstelacji PIAST oraz odebraniu wstępnych danych telemetrycznych dotyczących podsystemów satelitów PIAST-M, PIAST-S1 i PIAST-S2.
Projekt PIAST (Polish ImAging SaTellites), zainicjowany w 2021 roku przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) w ramach programu SZAFIR Ministerstwa Obrony Narodowej, to owoc współpracy krajowych instytucji i firm. Liderem konsorcjum jest Wojskowa Akademia Techniczna (WAT), która odpowiada za segment naziemny, Centrum Kontroli Misji, dalmierz laserowy, sensory Słońca oraz algorytmy oparte na sztucznej inteligencji. Platformy satelitarne HyperSat o masie 10 kg dostarczyła firma Creotech Instruments, wyposażając je w systemy komputerowe, komunikacyjne, orientacji, zasilania i napędowe. Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (CBK PAN) zbudowało teleskop dla PIAST-M, podczas gdy spółka Scanway opracowała optykę i systemy akwizycji obrazu dla PIAST-S1 i PIAST-S2. Wkład wnieśli również Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa (systemy napędowe i sterowniki ECU) oraz PCO S.A. Cały projekt pochłonął około 70 milionów złotych, co czyni go jednym z najbardziej ambitnych przedsięwzięć w historii polskiego sektora kosmicznego.
- Satelity, czyli tzw. segment orbitalny, to tylko jeden z wielu elementów niezbędnych, aby kraj mógł prowadzić operacje satelitarne w sposób autonomiczny. Drugim jest segment naziemny do kontroli satelitów i odbierania danych satelitarnych, kolejnym – segment przetwarzania danych. Operacje prowadzone są przez zespół wyszkolonych operatorów Centrum Kontroli Misji, a także ekspertów i naukowców, którzy realizują eksperymenty – powiedział PAP gen. bryg. rez. Adam Sowa, kierownik projektu PIAST w WAT.
Konstelacja PIAST to typowe satelity typu CubeSat, miniaturowe i modułowe, o masie poniżej 10 kg każdy. PIAST-S1 i PIAST-S2 to satelity optyczne, zaprojektowane do wysokiej rozdzielczości obrazowania Ziemi – zdolne do rejestrowania szczegółów o rozdzielczości poniżej 1 metra, co pozwoli na precyzyjne monitorowanie terenu, nawet w warunkach zakłóceń sygnału GNSS. Z kolei PIAST-M, wyposażony w zaawansowany teleskop, skupi się na testach technologii laserowych i optycznych, umożliwiając satelitom "widzenie" się nawzajem w przestrzeni kosmicznej. Dzięki algorytmom AI i sieciom neuronowym, system poprawi jakość obrazów poprzez numeryczne składanie zdjęć z formacji orbitalnej, a także przeprowadzi manewry obniżające orbitę. Rozdzielczość na poziomie 5 metrów, choć skromniejsza niż w komercyjnych systemach jak francuskie Pleiades Neo (30 cm), zapewni Polsce autonomiczne zdolności w zakresie krytycznych danych wywiadowczych.
